مهدی وفایی فرد - آیا فارغ‌التحصیل شده‌اید و به جای گشتن در صفحه استخدام روزنامه‌ها در پی راه انداختن یک کسب و کار برای خودتان هستید؟
آیا می‌خواهید از درسی که خوانده‌اید برای کار خودتان استفاده کنید نه کار دیگران؟
آیا دارای روحیه کارآفرینی هستید؟
آیا دائم در اندیشه ارزش آفرینی و ایجاد کسب و کارهای جدید یا بهبود و تحول سازمان خود هستید؟
 
اگر جواب شما به هر یک از این سوالها "بله" است، صرف نظر از اینکه چه در رشته‌ای درس خوانده‌اید، حتما کتاب "خلق مدل کسب و کار "را بخوانید. اگر هم رشته مدیریت یا علوم اقتصادی خوانده‌اید که این خواندن کتاب از نان شب هم برایتان واجب‌تر است.
 
این کتاب مخصوص آدمهای بلندپرواز است، مخاطبش کسانی هستند که در پی تغییر قاعده بازی‌اند و مدام به دنبال چالش می‌گردند.
 
کتابی که دوستش خواهید داشت
 
کتاب خواندن عادت خوبی است اما این روزها که هم وقت کم داریم و هم عادت داریم اطلاعات خود را هر چند سطحی و محدود از اینترنت به دست آوریم شاید حفظ عادت کتاب خواندن کمی سخت باشد. در این میان کتابهایی موفق به جذب خواننده‌ می‌شوند که با ادبیات و سر و شکلی جدید اطلاعات مورد نیاز مخاطب را در سریع‌ترین و راحت‌ترین شکل ممکن و مثل آب خوردن تحویل خواننده دهند.
 
کتاب "خلق مدل کسب و کار" یکی از همین کتابهاست و بیهوده نیست که در میان علاقه‌مندان به حوزه‌های کسب و کار، کارآفرینی و صاحبان ایده و خلاقیت و دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته مدیریت دست به دست می‌شود. توصیه می‌کنیم حتی اگر به هر دلیلی قصد خواندن این کتاب را ندارید حداقل خودتان را از ورق زدن آن محروم نکنید. این کتاب دیدنی هم هست.
 
کتاب خلق مدل کسب و کار، نوشته الکساندر استروالدر و ایوس پیگنیور، در سال 2010 منتشر شده است. این کتاب به زبانی ساده و به گونه‌ای خلاق و متفاوت مباحث مرتبط با مدل کسب و کار را به خواننده ارائه می‌دهد. استروالدر که پایان نامه دکترای خود در دانشگاه لوزان سوئیس را تحت نظارت استاد راهنمای خود یعنی پروفسور ایوس پیگنیور بر روی موضوع نوآوری در مدل کسب و کار گذرانده است، به کاری بزرگ دست زده و با یک نوآوری بزرگ در حیطه کتاب‌های مدیریت، نتیجه چندین سال کار و زحمت خود را در قالب کتاب حاضر ارائه نموده است.
 
فارسی نوزدهمین زبانی است که این کتاب به آن ترجمه شده است. غلامرضا توکلی، بابک وطن‌دوست، حسام‌الدین ساروقی و بهامین توفیقی کار ترجمه این کتاب را به عهده داشته اند.
 
این کتاب توسط گروه پژوهشی صنعتی آریانا انتشارات آریانا قلم در قطع وزیری منتشر شده است و طراحی و صفحه‌آرایی متفاوتی دارد. استفاده خلاقانه از تصاویر، نمودار و اشکال مختلف و دست نوشته‌ و با استفاده از رنگ‌های متنوع، خواندن کتاب را ساده و جذاب کرده است.
 
علاوه بر این، در این کتاب  خبری از کلمات سنگین و خسته‌کننده نیست و مترجم‌ها سعی کرده‌اند در عین تلاش برای رعایت امانت، متون با زبانی ساده و روان به مخاطب ارائه دهند.
 
"خلق مدل کسب و کار" از چه می‌گوید؟
 
این کتاب به 5 بخش تقسیم شده است. اولین بخش "تابلوی طراحی مدل کسب و کار" نام دارد. نویسنده در این بخش پیشنهاد می‌دهد تابلویی متشکل از 9 بخش را طراحی و آن را روی دیوار نصب کنید. هرکدام از این بخش‌ها همانند یک پازل، ارتباط بخش های مختلف یک کسب و کار را مشخص می‌کند. رسم این تابلو باعث می‌شود به تمامی حوزه‌های راه اندازی یک کسب و کار اشراف داشته باشید.
 
نویسنده در هریک از این بخش ها سوالاتی را طرح می کند و پس از آن به دنبال جواب می‌گردد. ما برای چه کسانی ارزش افزوده خلق می‌کنیم؟ چه ارزش‌هایی را به مشتریان ارائه می دهیم؟ بخش‌های مختلف مشتریان چه کانال هایی را برای دسترسی به ما ترجیح می‌دهند؟ شرکای کلیدی ما چه کسانی هستند و سوالات دیگری که کتاب به همه آن ها پاسخ می دهند.
 
بخش دوم "الگو"ست. کریستوفر الکساندر می گوید «الگو در معماری مفهومی است که زیربنای ایده های طراحی را تشکیل می دهد . به عنوان نمونه اولیه مورد استفاده مجدد قرار گیرد.» کتاب در این بخش 5 الگوی مدل کسب و کار معرفی می کند. استفاده از مثال‌هایی مانند کنسول‌های بازی PSP این کتاب مخصوص آدمهای بلندپرواز است، مخاطبش کسانی هستند که در پی تغییر قاعده بازی‌اند و مدام به دنبال چالش می‌گردند، Xbox و Wii جذابیت خواندن این فصل را دو چندان می کند.
 
سومین بخش به «طراحی» اختصاص دارد. کتاب در این بخش می‌گوید افراد درگیر کسب و کار، نه تنها باید طراحان را بهتر درک کنند، بلکه خود باید طراح شوند. نویسنده می‌گوید دیدگاه خود را تغییر دهید و قدر سوالات «چه می‌شد اگر...؟» را بدانید.
 
تیم اورلی، مدیرعامل اوریلی، می‌گوید یک مدل کسب و کار واحد وجود ندارد... در واقع فرصت های فراوان و گزینه های بسیار زیادی وجود دارد که ما باید همه آن ها را کشف کینم. این جمله ابتدای بخش استراتژی نوشته شده است.  کتاب در این بخش با طرح این سوال که «چگونه مدل کسب و کار باید همراه با محیط، تکامل یابد؟» به دنبال جواب می‌گردد. نویسنده در آخرین بخش که «فرآیند» نام دارد باز به سراغ تابلوی طراحی مدل کسب کار رفته است تا این بار طرح مدل کسب و کارش را خلق کند.
 
نگاهی به پیشگفتار کتاب
 
دکتر علینقی مشایخی، استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، نیز در پیشگفتار توضیحاتی درباره این کتاب ارائه داده است. وی گفته در این کتاب چند سوال اساسی در رابطه با مدل كسب و كار یك مؤسسه اقتصادی مطرح و روش‌هایی برای پاسخ دادن به آنها ارائه می‌شود.
 
1. در مدل كسب و كار سوال این است كه مشتریان محصول و یا خدمات تولیدی توسط مؤسسه، چه كسانی هستند و چه ویژگی‌ها، نیازها و علائقی دارند.
 
2. مؤسسه برای مشتریان مزبور چه ارزشی خلق و ارائه می‌كند كه موجب جذب آنها می‌شود بدون خلق و ارائه ارزش مناسب كه نیازی از مشتری و یا مسئله‌ای از او را حل كند دلیلی برای جذب مشتری وجود ندارد.
 
3. چه كانال یا كاناهایی مشتریان از ویژگی‌ها و ارزش‌های محصول و خدمات مؤسسه آگاه می‌شوند، دسترسی و خرید محصول و خدمت برای آنها فراهم می‌شود و بالاخره محصول و خدمت به مشتری تحویل داده و در رفع مشكلات مشتری بعد از خرید به او كمك می‌شود.
 
4. چهارمین سوال اساسی مربوط به چگونگی ایجاد ارتباط با مشتریان است.
 
5. پنجمین سوال اساسی مربوط به چگونگی كسب درآمد است.
 
6. برای ارائه ارزشی كه در سوال دوم تعیین شد و ارائه آن به مشتریانی كه در سوال اول مشخص شدند از كانالهایی كه در سوال سوم مشخص شد و ایجاد نوع ارتباطی كه در سوال چهارم طراحی شد و كسب درآمد به روشی كه در سوال پنجم تبیین شد، چه فعالیت‌های كلیدی لازم است.
 
7. آیا لازم است تمام فعالیت‌های كلیدی توسط مؤسسه انجام شود یا مناسب است كه بخشی از آن برون‌سپاری شود و توسط افراد یا مؤسسات دیگر انجام پذیرد.
 
8. سوال هشتم در مدل كسب و كار مربوط به منابع مهم لازم برای انجام فعالیت‌های كلیدی است.
 
9. آخرین سوال مربوط به مدل كسب و كار كه در این كتاب در مورد آن بحث می‌شود، ساختار هزینه‌های مدل است.
 
دکتر مشایخی در ادامه می‌گوید در این كتاب چارچوب مناسبی برای طراحی مدل كسب و كار و پاسخ به سئوالات اساسی مذكور ارائه شده است. چارچوب ارائه شده راهنمای مناسبی به خوانندگان و كسانی‌كه درصدد طراحی مدل كسب و كار هستند به دست می‌دهد. علاوه بر چارچوب راهنما در كتاب، الگوها و مثالهایی از مدل‌های كسب و كار ارائه شده است كه در خلق مدل كسب و كار مناسب یك مؤسسه می‌تواند مورد استفاده قرار گیرند و از این جهت نیز مطالعه كتاب مفید و كارساز است.
 
كتاب فرایندی را برای طراحی مدل كسب و كار با استفاده از چارچوب پیشنهادی خود و با عنایت به الگوها و نكات بحث‌شده در بخش های مختلف ارائه می‌دهد. این فرایند نیز برای كسانی كه قصد طراحی مدل كسب و كار خود را دارند مفید است. نكته جالب دیگر در مورد این كتاب استفاده از تصاویر برای انتقال مطالب است كه مطالعه آنرا ساده و روان می‌كند.
 
برای ورق زدن بخشهایی از کتاب و سفارش آنلاین می توانید به سایت اختصاصی آن مراجعه کنید.